Ahmet Müderrisoğlu’nun kullandığı plastik nesneler, krom sprey boya ile kaplandığında, ilk bakışta ironik bir tavrı yansıtıyor. Ancak, inceleyici bir yaklaşım, bu ironik tavrın ötesinde ele alınabilecek diğer konuları da göz önüne serebiliyor.
Gittikçe genişleyen varoşların, kent merkezine hakim oluşundan söz ettiğimiz bu günlerde, kimilerinin kültürel çöküntü olarak nitelendirdiği, bir kitle kültürü ile karşı karşıyayız… 1970’li yılların entelektüel yapısını baz alan Müderrisoğlu ‘nun kitle kültürüyle karşılaşması, elbette onun ironi gücünü ortaya koyması bakımından son derece uygun bir ortamı da beraberinde getirdi. Bizce “kromajik” düşüncesinin kaynağı da bu noktada ortaya çıkmaktadır. Varoşlarda çok kullanılan ve adeta bir “alamet-i farika” haline dönüşen plastik üzerine krom kaplama objeler, sanat nesnesine dönüşerek, bu iki kültür arasında önce bir çelişkiyi, sonra da birbiriyle ilgili bir çağrışımı oluşturdu.
Plastik objelerin nitelikleri, üzerleri kromaj kaplandıktan sonra, ironik konumlarını giderek yitirip, (hazır sanat nesnesi kimliklerini yitirip), Modernist anlamda bir örtünmeyi ortaya koyuyorlar. Bu durum, objelerin görüntülerinin ardında bir ruhi yapı oluşturuyor. Ayrıca, parça parça ve ayrı biçimdeki objeler, kromaj ile benzerlik kazanarak bütünleşmiş oluyor. Ahmet Müderrisoğlı’nun kurduğu dünyanın içindeki çocuklar, piyasanın gelecekteki sapkın esirleridir. Küçük çocukların garnizon biçimindeki hapishanesinin yönleri ve yolları belli. Bu dünyada içinde yalnız çocuklar değil, kadınlar ve herkes esirdir… Annelerinin memelerini kemiren çocuklar, anayurdu kemiren uluslararası şirketlerin kemirmekte olduğu alan’ın sütünü içercesine, sevişircesine tüketime hazırlanıyorlar. Esaret ve tutku birbiri ardına aralarında hiçbir hiyerarşi yokmuşçasına birlikte var oluyorlar.
Tutku dediğimiz; aslında cinselliğin iktidar karşısında gösterdiği “mikro-iktidar” tavrıdır. Esaret ise kodlarda dolu –ya da başka bir deyiş ile Althusser’in adına devletin ideolojik aygıtları dediği, içselleştirilmiş ve sakince kabul edilmiş- tüketim toplumunun düzenleyici kuralları, disiplini ve anarşisidir.
Müderrisoğlu, bebeklerin bu dünyasının şiddetini –çocuksu şiddetini- belgeliyor. Melek gibi ‘liberal – kapitalist toplum’ bebeklerini Hıristiyanca değil ama gayet anti – klerikal bir Nietzcshe’ci tavırla sergileyerek, ütü masasının üzerine dizdiği silahlar, tank ve tüfeklerin, büyüklerin dünyasının ürünleri olarak kalmadığını, aynı zamanda da bu dünyanın doğuştan beri yaşam pratiğine geçirilmeye çalışıldığını gösteriyor. Afrika’nın o yabansılığının şiddet sembolü olan timsahın ağzının korkunçluğunu, büyüklerin maskelerle temsil edilen suretlerinin –ve hatta suratlarının- çocukları dehşete düşüren bakışları ile birleştiriyor. Günümüz dünyasının geniş bir kesiminde, sadece turistik olarak ilgilenilen, ama toplumsal çelişkilerinin asla Batılıları rahatsız etmediği bir ortak görüş içinde, uluslararası sermayenin bir aralar artık değer –aktardığını , 1980’lere geldiğimizde ise, bu sermayeden bile bahsedemeyeceğimiz üretim ilişkilerinin oluşturduğu bir ortamın geliştiğini vurguluyor sanatçı. Bu tip şiddetin Bosna’da hala pervasızca yaşandığı gerçeğini belirtiyor; ama medyanın yansıttığı şekilde değil, kendine has bir grilikte, yani siyah – beyaz çelişkisini yaşatmadan… Müderrisoğlu, Coca Cola’nın Nestle’nin v.b.’nin Afrika toplumlarında anne sütünden ayırdığı bebekleri öldürdüğünü anımsatırcasına, Üçüncü Dünya’cı bir söylemi ‘anarşistçe’ belleğimizde güncelleştiriyor. Tıpkı, Susan Sontag’ın 1970’li yıllarda militanca yazdığı yazılarını, onun sömürülüşünü ve hatta ‘Yeşil Devrim’ adı altında tarımsal ihtilali –Coca Cola satarcasına- Üçüncü Dünya’ya ihla ettiği fikirler gibi… Geçmişteki ‘solcu-Üçüncü Dünyacı-Marksist’ hafızamızı zorlarcasına bizi geçmişe doğru sürüklerken, bir yandan da, aslında her şeyin geçtiğini zanneden, ama tabii ki asla nihai olmayan ve Modernliğin krizi şeklinde bize yansıyan düşünceleri var ederek, bilincimize – hızlı bir akışkanlık içinde- önce rahatlayıp, sonra yeniden geçmişi bugüne katarak bakmamızı söylüyor.
Müderrisoğlu, var olurken ve hatta doğarken çekilen acıları unutmamamızı sağlarmış gibi, hücrelerin içinde bilinçsizce yer alan, ama olduğu yerde de bedensel acıları unutmamamızı sağlarmış gibi, hücrelerin içinde bilinçsizce yer alan, ama olduğu yerde de bedensel acıları sanki ruhlarına işlemiyormuş gibi hisseden bebeklerin, günümüzde kullanıldığı reklam dünyasına pervasızca meydan okuyor. İçinde bulunduğu(muz) bu dünyanın dilini resmederken, bu dilin anlamını – titreterek- anlamsızlaştırır gibi duruyor, oysa “bunları bir daha unutmayın, bir daha asla” sloganlarını külfetli bir dil içinde görselleştiriyor. İmalar yapmaktan çok, dolaysız bir biçimde gözlerimizin önüne serilen bu dünya, ambalajlanmış, kromlaştırılıp cilalanmış, büyüsel olanın büyüsünü bozarcasına (belki de bu yüzden kromajik) sergi salonunun soğuk duvarlarıyla tekdüze giden bir hissiyat içinde vurgulanıyor. Artık bu konumda plastik nesne bir sanat eseri gibi kullanılmaktadır.
